Katarzyna KunertWedług danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2023 roku choroby układu krążenia pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce[1]. Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy osób chorujących na otyłość, u których powikłania sercowo-naczyniowe występują znacznie częściej i mają cięższy przebieg niż w populacji ogólnej. Najczęściej są to: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, choroba wieńcowa czy żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Leczenie choroby otyłościowej to klucz do skutecznej profilaktyki w tym obszarze.
Pacjenci z chorobą otyłościową są szczególnie narażeni na powikłania sercowo-naczyniowe, w tym:
- niewydolność serca (ryzyko wyższe o 200%)
- nagły zgon sercowo-naczyniowy (ryzyko wyższe aż o 4000%)
- chorobę zakrzepowo-zatorową (ryzyko wyższe o 200-300%)
- udar niedokrwienny mózgu (ryzyko wyższe o 64%)
- migotanie przedsionków (ryzyko wyższe o 50%)[2]
„Statystyki są jednoznaczne – choroba otyłościowa istotnie zwiększa ryzyko zawałów serca, udarów mózgu i przedwczesnych zgonów. Każdy dzień zwłoki w diagnozie i leczeniu oznacza większe zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Dlatego tak ważna jest rola kardiologów, którzy widząc konsekwencje choroby otyłościowej, mogą postawić właściwą diagnozę, a następnie skierować pacjenta do specjalisty zajmującego się leczeniem otyłości” – podkreśla Ewa Godlewska, Prezes FLO – Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości.
Otyłość i choroby serca – śmiertelny duet
Nadmiar tkanki tłuszczowej obciąża układ sercowo-naczyniowy. Wystąpienie zawału serca u kobiet z BMI >29 kg/m2 jest 3-krotnie wyższe w porównaniu z kobietami o prawidłowym BMI. Ponad 80% pacjentów z chorobą niedokrwienną serca ma nadwagę lub otyłość[3]. Jednym z najczęstszych powikłań sercowo-naczyniowych u osób z chorobą otyłościową jest nadciśnienie tętnicze. Częstość jego występowania wynosi u chorych na otyłość to około 80%, podczas gdy w populacji z prawidłowym BMI odsetek osób z nadciśnieniem nie przekracza 45%[4]. Warto podkreślić, że otyłość odpowiada nie tylko za koszty zdrowotne, ale stanowi aż 23% kosztów systemowych leczenia chorób sercowo-naczyniowych.[5]
Leczenie choroby otyłościowej to ratunek dla serca
Jak mówi prof. dr hab. med. Robert Gil, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego: „Mamy ogromnie dużo dowodów na związki między chorobą otyłościową a nadciśnieniem i chorobami serca. To jest problem społeczny, którego sami kardiolodzy nie rozwiążą[6]. Kluczowe dla zmniejszenia powikłań sercowo-naczyniowych jest skuteczne leczenie choroby otyłościowej dzięki modyfikacji stylu życia, wsparciu psychologicznemu, leczeniu chirurgicznemu lub farmakologicznemu.[7]
Największe na świecie badanie SELECT wykazało, że semaglutyd w dawce 2,4 mg zmniejsza ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych o 20% w porównaniu z placebo, redukując m.in. liczbę hospitalizacji z powodu zawału (–28%), zgonów ogółem (–19%) i przypadków niewydolności serca (–18%). W badaniu wzięło udział ponad 17 tys. osób z 41 krajów. Równie imponujące wyniki przyniosło badanie SCORE obejmujące niemal 28 tys. pacjentów z otyłością i chorobą sercowo-naczyniową. Ryzyko zgonu, zawału lub udaru spadło o 57%, poważnych incydentów sercowych o 45%, a ogólna śmiertelność aż o 86%.[8]
Więcej o powikłaniach sercowo-naczyniowych wynikających z choroby otyłościowej w video kampanii „Otyłość to choroba. Nie oceniaj, nie odchudzaj, tylko lecz” Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości:
[1] Zgony według przyczyn w 2023 roku. Główny Urząd Statystyczny Dostęp: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/statystyka-przyczyn-zgonow/zgony-wedlug-przyczyn-okreslanych-jako-garbage-codes-w-2023-roku,3,8.html
[2] Raport “Choroba otyłościowa – wyzwania społeczne, kliniczne i ekonomiczne”: Dostęp: https://flo.org.pl/index.php/raporty/ (01.08.2025)
[3] Raport „NFZ o zdrowiu. Otyłość i jej konsekwencje”. Warszawa 2024.
[4] Raport “Choroba otyłościowa – wyzwania społeczne, kliniczne i ekonomiczne”: Dostęp: https://flo.org.pl/index.php/raporty/ (01.08.2025)
[5] Raport „Otyłość. Skala zjawiska i konsekwencje. Założenia do stworzenia planu strategicznego redukcji otyłości w Polsce”. Warszawa 2024
[6] Video: Powikłania choroby otyłościowej – układ sercowo-naczyniowy: https://youtu.be/bEEzc9-238c
[7] Tamże
[8] Charakterystyka Produktu Leczniczego Wegovy (R) z dnia 10.10.2024 r. / Artykuł z FLO
